Түркия парламенті осы аптада Швецияның Солтүстік Атлантикалық Шарт Ұйымына (НАТО) кіруіне дауыс береді деп күтілуде, бұл альянстың солтүстікке қарай кеңеюін аяқтауға бағытталған маңызды қадамды білдіреді. Президент Режеп Тайып Ердоған басқаратын биліктегі АК партиясы Швецияның көптен күткен НАТО-ға мүшелігі үшін парламенттің мақұлдауын іздейді. Бұл әрекет Ердоған әкімшілігінің жаңа жойғыш ұшақтарды сатып алуды және қолданыстағы флоты үшін жинақтарды жаңартуды көздеп отырған кеңірек геосаяси стратегиясының бір бөлігі болып табылады.
Швецияның НАТО-ға мүшелігін Түркияның мақұлдауы АҚШ президенті Джо Байден Анкараға жойғыш ұшақтарды сатудың алғы шарты болып табылады. Ердоған бұл екі мәселенің өзара байланысын атап өтіп, оларды тек бірге шешуге болатынын айтты. Түркияның мақұлдауымен Венгрия НАТО-ның солтүстікке қарай кеңеюінің аяқталуына бірден-бір кедергі болып қала береді, бұл процесс бір жарым жылдан астам уақыт бойы күтілуде.
Швецияның НАТО-ға кіруі оның солтүстік аймағын күшейту және шығыс қапталын қорғау қабілетін арттыру арқылы альянсты нығайтады. Бұл өткен сәуірде Финляндияның НАТО-ға қабылданғанына байланысты. Тарихи тұрғыдан блоктарға қосылмаған Финляндия мен Швеция Ресейдің Украинадағы агрессиясына жауап ретінде НАТО-ға мүше болуға өтініш білдірді. НАТО-ға мүшелік Скандинавия елдеріне сыртқы қауіптерге қарсы ұжымдық қорғаныс негізін береді.
Өткен айда Стокгольм сепаратистік топтарды, оның ішінде арнайы террористік ұйым Күрдістан жұмысшы партиясын (PKK) басып-жаншуға қатысты Түркияның алаңдаушылығын жою үшін қадамдар жасағаннан кейін Түркия парламентінің маңызды комитеті Швецияның НАТО-ға мүшелік туралы өтінішін қолдады. Швеция НАТО-ға мүшелік критерийлеріне сәйкестігін растады, сонымен қатар терроризмге қарсы қатаң заңдарды енгізді және Түркияға қару экспортына шектеулерді алып тастады. Дегенмен, Швецияның сөз бостандығын ұстануы үкіметке Күрдтердің тәуелсіздігін қолдау білдіруіне тосқауыл қоюда қиындықтар туғызады.
Ресей мен Украина арасындағы қақтығыс еуропалық геосаясатта ауқымды салдарға әкеліп, Финляндия мен Швецияның НАТО-ға мүшелікке ұмтылуына әкелді. Ресей президенті Владимир Путин үшін НАТО ұзақ уақыт бойы дұшпандық одақ ретінде қарастырылып келеді. Финляндияның кіруімен НАТО 31 мүшеге дейін кеңейеді және Солтүстік Еуропа елдеріне қарсы кез келген ықтимал агрессияның алдын алуды мақсат етеді.
НАТО-ға толық мүше болған соң Швеция альянстың аймақтағы күштерін нығайту үшін Латвияға жүздеген әскерін орналастырады деп күтілуде. Қазіргі уақытта НАТО-ның Латвияда 1700-ге жуық әскері бар, ол басқа Балтық елдері мен Польшадағы ұқсас жауынгерлік топтарға ұқсайды. Швецияның қосылуы НАТО-ның Балтық аймағындағы қатысуын одан әрі нығайтады және оның ықтимал қауіптерге жауап беру қабілетін арттырады.
Түркия парламентіндегі алдағы дауыс беру Швецияның НАТО-ға мүшелігі үшін қосылу үдерісіндегі маңызды кезеңді білдіреді. Егер ол мақұлданса, бұл НАТО-ның Солтүстік аймақтағы қол жеткізуін нығайтады және альянстың ұжымдық қорғаныс қабілетіне үлес қосады. Бұл шешім НАТО-ның кеңеюі үшін ғана емес, сонымен қатар Балтық аймағындағы геосаяси динамика мен қауіпсіздік мәселелері үшін де маңызды.