Mashhur texnologiya tadbirkori va filantrop Bill Geyts AQShning elektr energiyasiga bo'lgan ehtiyojini qondirishga qaratilgan Vayomingdagi zamonaviy atom elektr stansiyasi loyihasiga milliardlab dollar sarmoya kiritish rejasini e'lon qildi. Geytsning “TerraPower” MChJ kompaniyasi bu tashabbusga boshchilik qilib, yanada barqaror va uglerodsiz energiya kelajagi sari muhim qadamni belgilab bermoqda.
Ushbu loyiha doirasidagi birinchi tijorat reaktori qurilishiga poydevor qo'yish marosimi yaqinda Vayomingda, ko'mir zavodi yopilishi kutilayotgan shtatda bo'lib o'tdi. 2008-yildan beri soddaroq va tejamkor reaktor konstruksiyalarini yaratib kelayotgan TerraPower 2030-yilgacha yangi inshootni qurib bitkazish niyatida. Loyihaga allaqachon bir milliard dollardan ortiq sarmoya kiritgan Geyts uni amalga oshirish uchun qo'shimcha milliardlarni kiritish majburiyatini bildirdi.
TerraPower tomonidan taklif etilgan ilg'or reaktor dizayni an'anaviy suv o'rniga sovutish suvi sifatida suyuq natriydan foydalanadi va issiqlikni saqlash uchun erigan tuzni o'z ichiga oladi va energiya chiqishini oshiradi. AQSh Energetika vazirligi ko'magida zavod Rossiya kabi xorijiy etkazib beruvchilarga qaramlikdan voz kechib, AQSh va uning ittifoqchilaridan yoqilg'i manbalarini ta'minlashni maqsad qilgan.
CNN telekanaliga bergan intervyusida Geyts qazib olinadigan yoqilg'idan, xususan, ko'mirdan tabiiy gaz va atom energetikasi kabi toza alternativlarga o'tish zarurligini ta'kidladi. Jahon hamjamiyati iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashni kuchaytirar ekan, uglerodsiz atom energiyasining ahamiyati tobora e’tirof etilmoqda. Eslatib o‘tamiz, yaqinda Dubayda bo‘lib o‘tgan COP28 konferensiyasida 25 davlatdan iborat koalitsiya o‘z yadroviy salohiyatini uch baravar oshirishga va’da berdi va bu iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashda yadro energetikasining ahamiyati ortib borayotganini ta’kidladi.
4653px;">