Нидерланд премьер-министрі Марк Рюттенің жақтастары оның НАТО-ға жетекшілік ету өтініші жазға дейін сәтті аяқталуын қамтамасыз ету үшін сахнаның артында жұмыс істеуде, деп хабарлайды мәселемен таныс ақпарат көздері. Рютте Йенс Столтенбергтің өкілеттігі қазан айында аяқталатын НАТО Бас хатшысы лауазымына тағайындалуына қазірдің өзінде қолайлы кандидат болғанымен, Шығыс Еуропаның кейбір елдері оны әлі қолдаған жоқ.
Жақында Давоста (Швейцария) Дүниежүзілік экономикалық форумға қатысқан Рютте Еуропа елдерін қорғаныс шығындарын арттыруға шақырды — бұл АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамптың ұстанымымен үндеседі. Рютте сондай-ақ осы айдың басында АҚШ пен Ұлыбританияның хуситтерге қарсы әрекеттерін қолдайтынын білдірді.
Украина мен Ресей арасындағы қақтығыс кезінде НАТО Бас хатшысының рөлі маңызды болады. Келесі Бас хатшы соғыстан шаршаған жұртшылықтың қарсылығына тап болуы мүмкін Украинаға әскери және қаржылық қолдауды жалғастырудың маңыздылығына баса назар аудара отырып, НАТО мен Ресей арасындағы тікелей шиеленісті болдырмаудың арасындағы нәзік тепе-теңдікті сақтауы керек.
13 жыл бойы Нидерландының ең ұзақ қызмет еткен премьер-министрі қызметін атқарған Рютте жаңа коалициялық үкімет құрылғаннан кейін қызметінен кететін болды, оның орнына әсіре оңшыл саясаткер Гирт Вилдерс келеді. 56 жастағы Рютте әлемдік көшбасшылармен, соның ішінде Трамппен қарым-қатынасты тиімді басқара алатын үміткер ретінде қарастырылады.
Алайда, Рютте НАТО-ға мүше ірі елдердің кең қолдауына ие болғанымен, оның кандидатурасы әлі НАТО елшілерінің мақұлдауын алған жоқ. Альянстың шығыс қанатындағы кейбір елдер ұйымдағы жоғары лауазымдарда көбірек өкілдік етуді сұрайды. Сонымен қатар, өткен жылы Эстония Премьер-Министрі Кая Каллас пен Латвия Сыртқы істер министрі Крисянис Каринс бұл қызметке қызығушылық танытқанымен, ресми түрде ұсынылмаған.
НАТО-дағы одақтастар Еуропалық Одақ сайлауынан кейінгі жоғары лауазымдар төңірегіндегі талқылауларға байланысты ықтимал асқынуларды болдырмау үшін осы көктемде іріктеу процесін аяқтауға үміттенеді. Шешім НАТО басшыларының шілде айында Вашингтонда өтетін саммитіне орай қабылданады деп күтілуде.
Анонимді дереккөздің айтуынша, АҚШ Рюттеге рөл үшін екі рет жүгінген. Ол өз үкіметінің тез ыдырайтынын күтпегендіктен соңғы рет ұсыныстан бас тартты.
НАТО-ны Украина дағдарысы мен Ауғанстаннан шығарылуы сияқты аласапыран кезеңдерде басқарған Йенс Столтенберг альянстың 75 жылдығында отставкаға кетеді, ол Вашингтондағы көшбасшылар саммитінде атап өтіледі. Столтенберг жақында берген сұхбатында трансатлантикалық альянстың маңыздылығына тоқталып, АҚШ сайлауының нәтижесіне қарамастан АҚШ өмірлік одақтас болып қалатынына сенім білдірді.