Qiziqarli yangi tadqiqot Altsgeymer kasalligini erta aniqlashga oydinlik kiritadi. Altsgeymer tadqiqotlaridagi so'nggi yutuqlar ushbu halokatli holatning rivojlanishini sekinlashtiradigan kasallikni o'zgartiruvchi dorilarni ishlab chiqishga olib keldi. Shu bilan birga, bemorlarni erta bosqichda aniqlash va davolash, shuningdek, muhimroq ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan boshqa potentsial dori maqsadlarini o'rganish zarurati hali ham mavjud. Bir necha o'n yillar davomida olib borilgan yangi tadqiqot ikkala sohaga oid qimmatli fikrlarni taklif etadi.
Ikki istiqbolli dori, Eisai va Biogendan Leqembi va Eli Lilly & Co.dan donanemab. , Altsgeymer kasalligining o'ziga xos xususiyati bo'lgan amiloid plitalarining to'planishini kamaytirish bo'yicha istiqbolli natijalarni ko'rsatdi. Ushbu dorilar kasallikning engil shakllari bilan og'rigan shaxslarning pasayishini taxminan 30% ga sekinlashtirishi aniqlandi. Bu oldinga tashlangan muhim qadam bo'lsa-da, keyingi taraqqiyot kasallikka yordam beradigan boshqa omillarni ertaroq, ehtimol alomatlar namoyon bo'lishidan o'n yillar oldin aniqlash va tekshirishga e'tibor qaratishni talab qiladi. "Ular kasallikni sekinlashtirmoqdalar, lekin uni to'xtatmayaptilar. Biz yaxshiroq natijalarga erishish uchun boshqa yo'llarni maqsad qilib qo'yishimiz kerak ", - deya tushuntiradi qarish bo'yicha Milliy institutdan nevrolog Kinan Uoker.
Shu paytgacha amiloiddan tashqari tadqiqotlarning aksariyati Altsgeymer bilan og'rigan bemorlarning miyasida chalkashliklarni hosil qiluvchi boshqa protein bo'lgan tauga qaratilgan. Miya skanerlari va qon testlarida ko'rinishini hisobga olgan holda amiloid va tauni nishonga olish mantiqiy edi. Biroq, faqat amiloidga qaratilgan oldingi tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, blyashka yagona aybdor emas va boshqa jarayonlar xotiraning yo'qolishiga va miya faoliyatining umumiy pasayishiga yordam beradi. Ushbu qo'shimcha o'yinchilarni aniqlash va tushunish endi texnologiya rivojlanishi bilan yanada mumkin.
Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqot Altsgeymer kasalligining dastlabki bosqichlari boʻyicha qimmatli maʼlumotlarni taqdim etadi, ular 15-25 yildan soʻng bu holatni rivojlantiradigan odamlar orasida oʻrta hayotda oʻzgargan oqsillar toʻplamini tahlil qiladi. Ajablanarlisi shundaki, bu oqsillar to'g'ridan-to'g'ri amiloid va tau bilan bog'liq emas, balki immunitet jarayonlari, asab hujayralari aloqasi va oqsillarni tartibga solishni o'z ichiga oladi.
Tadqiqot 45 yoshdan 64 yoshgacha bo‘lgan 15 800 ga yaqin odamni jalb qilgan aterosklerozni o‘rganuvchi uzoq muddatli tadqiqot loyihasiga asoslandi. Yillar davomida ushbu ishtirokchilar o'zlarining sog'lig'i haqida muntazam ravishda hisobot berishdi va davriy tekshiruvdan o'tishdi. Ular 70-80 yoshga kirganlarida, tadqiqotchilar ishtirokchilar orasida Altsgeymer rivojlanishini kuzatish imkonini beruvchi demans bilan bog'liq testlarni o'z ichiga olgan holda tadqiqotni kengaytirdilar. Sog'liqni saqlash yozuvlaridan foydalangan holda, tadqiqotchilar tahlil qilish uchun taxminan 11 000 kishidan iborat guruhni yig'dilar.
Zamonaviy texnologiyalar yordamida tadqiqotchilar bir necha o‘n yillar avval olingan plazma namunalarini qayta ko‘rib chiqishdi va keyinchalik Altsgeymer xavfi bilan bog‘liqlikni aniqlash uchun har bir insonning qonidagi minglab oqsillarni to‘liq tekshirishdi. Bir nechta oqsillar aniqlandi, ammo GDF15 deb nomlangan biri ajralib turdi. Garchi u Altsgeymer va boshqa neyrodegenerativ kasalliklar bilan bog'langan bo'lsa-da, u ilgari hech qachon demansni bashorat qiluvchi sifatida aniqlanmagan. Keyingi tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, GDF15 yallig'lanishga qarshi molekula sifatida harakat qilishi mumkin, ba'zi bir xavf bilan qo'zg'atiladi va hatto 40 yoshli odamlarda ham immunitet reaktsiyalarini boshlaydi. Ushbu topilma boshqa genetik tadqiqotlar bilan mos keladi, bu miya skanerlarida blyashka sezilarli bo'lishidan ancha oldin Altsgeymerda immunitet tizimining muhim rolini ta'kidlaydi.
Ushbu tadqiqot aniq erta sinovni taklif qilmasa yoki yangi dorilar uchun maqsadni aniqlamasa-da, bu ba'zi odamlarni demansga olib keladigan dastlabki jarayonlarni chuqurroq tushunishga yo'l ochadi. Ushbu bilim yanada samarali diagnostika vositalari va terapevtik yondashuvlarni ishlab chiqishga olib kelishi mumkin.
Juda uzoq vaqtdan beri Altsgeymer tadqiqotlari diqqat markazida faqat amiloid va tau bo'lib kelgan, ammo bu sohadagi yutuqlar kasallikka hissa qo'shadigan boshqa omillarni o'rganish imkonini berdi. Dastlabki bosqichlar haqidagi tushunchamizni kengaytirish orqali biz ko'proq maqsadli davolash usullarini yaratishimiz va Altsgeymer kasalligini davolashni topish imkoniyatlarini oshirishimiz mumkin.